Komunikat odnośnie wystąpienia warunków suszy w Polsce

Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2019 r. w sprawie wartości klimatycznego bilansu wodnego dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb, oznaczających wystąpienie suszy, stwierdzono występowanie zagrożenia suszą rolniczą dla kolejnych upraw tj. – tytoniu oraz warzyw gruntowych a dla poniższych upraw zasięg suszy uległ zwiększeniu tj. dla: zbóż jarych, zbóż ozimych, rzepaku i rzepiku, krzewów owocowych, drzew owocowych, truskawek, kukurydzy na ziarno, kukurydzy na kiszonkę, warzyw gruntowych, tytoniu oraz roślin strączkowych. Analiza została przeprowadzona w Systemie Monitoringu Suszy Rolniczej, obejmując okres od 1 maja do 30 czerwca 2026 r. i będzie uszczegółowiana w kolejnych raportach.

Zasięg całkowity suszy rolniczej - po uwzględnieniu 1, 2 , 3, 4 i 5 raportu SMSR

Zboża jare

W uprawach zbóż jarych warunki suszy rolniczej na podstawie analizy KBW w okresie od 21 marca do 30 czerwca 2026 roku (5 okresów raportowania) stwierdzono na obszarze 1618 gmin, co stanowi około 65% ogólnej liczby gmin w kraju. Największy procentowy udział gmin w których stwierdzono zagrożenie suszą zbóż jarych, odnotowano w województwach: kujawsko-pomorskim (100% gmin w województwie), mazowieckim (100% gmin w województwie), lubelskim (98% gmin w województwie), lubuskim (90% gmin w województwie), pomorskim (74% gmin w województwie) oraz łódzkim (80% gmin w województwie). Największy udział powierzchni gleb zagrożonej stratami plonów – określony z uwzględnieniem podatności gleb na suszę – w stosunku do powierzchni potencjalnie zagrożonej odnotowano w województwach: kujawsko-pomorskim (45,8%), mazowieckim (47,8%), łódzkim (46,6%) oraz lubuskim (39,01%) (Tabela 1).

Tabela 1. Zasięg suszy w uprawach zbóż jarych

Zboża ozime

W uprawach zbóż ozimych warunki suszy rolniczej na podstawie analizy KBW w okresie od 21 marca do 30 czerwca 2026 roku (5 okresów raportowania) stwierdzono na obszarze 1422 gmin, co stanowi 57% ogólnej liczby gmin w kraju. Obszary zagrożone stratami plonów w uprawie zbóż ozimych odnotowano w województwach: kujawsko-pomorskim (100% gmin w województwie), mazowieckim (99% gmin w województwie), lubelskim (97% gmin w województwie), lubuskim (82% gmin w województwie), wielkopolskim (65% gmin w województwie), łódzkim (70% gmin w województwie) oraz pomorskim (62% gmin w województwie). Największy udział powierzchni zagrożonej stratami plonów – określony z uwzględnieniem podatności gleb na suszę – w stosunku do powierzchni potencjalnie zagrożonej odnotowano w województwach: mazowieckim (33,3%), kujawsko-pomorskim (31,1%), łódzkim (32,7%) oraz lubuskim (27,0%) (Tabela 2).

Tabela 2. Zasięg suszy w uprawach zbóż ozimych

Rzepak i rzepik

W uprawach rzepaku i rzepiku warunki suszy rolniczej na podstawie analizy KBW w okresie od 21 marca do 30 czerwca 2026 roku (5 okresów raportowania) stwierdzono na obszarze 844 gmin, co stanowi 34,05% ogólnej liczby gmin zagrożonych w kraju. Obszary zagrożone stratami plonów w uprawach rzepaku i rzepiku odnotowano w województwie lubelskim (97% gmin w województwie), łódzkim (79% gmin w województwie), podkarpackim (65% gmin w województwie), mazowieckim (56% gmin w województwie), lubuskim (40% gmin w województwie), zaś udział powierzchni zagrożonej stratami plonów dla województwa lubelskiego wyniósł 25,6% powierzchni gleb, łódzkiego 32,1%, podkarpackiego 15,1% powierzchni gleb, mazowieckiego 13,3% a dla lubuskiego 6% powierzchni gleb (Tabela 3).

Tabela 3. Zasięg suszy w uprawach rzepaku i rzepiku

Krzewy owocowe

W uprawach krzewów owocowych warunki suszy rolniczej na podstawie analizy KBW w okresie od 21 marca do 30 czerwca 2026 roku (5 okresów raportowania) stwierdzono na obszarze 988 gmin, co stanowi 39% ogólnej liczby gmin w kraju. Obszary zagrożone stratami plonów w uprawach krzewów owocowych odnotowano w województwach: lubelskim (94% gmin w województwie), kujawsko-pomorskim (79% gmin w województwie), mazowieckim (75% gmin w województwie), łódzkim (72% gmin w województwie) oraz podkarpackim (57% gmin w województwie). Największy udział powierzchni zagrożonej stratami plonów – określony z uwzględnieniem podatności gleb na suszę – w stosunku do powierzchni potencjalnie zagrożonej odnotowano w województwie łódzkim (29,2%), lubelskim (27,03 %) oraz mazowieckim (17,65%) (Tabela 4).

Tabela 4. Zasięg suszy w uprawach krzewów owocowych

Drzewa owocowe

W uprawach drzew owocowych warunki suszy rolniczej na podstawie analizy KBW w okresie od 21 marca do 30 czerwca 2026 roku (5 okresów raportowania) stwierdzono na obszarze 94 gmin, co stanowi 3,7% ogólnej liczby gmin w kraju. Obszary zagrożone stratami plonów w uprawach drzew owocowych odnotowano w województwie lubelskim (31,4% gmin w województwie) oraz podkarpackim (15,6% gmina w województwie), zaś udział powierzchni zagrożonej stratami plonów dla województwa lubelskiego wyniósł 1,96% (Tabela 5).

Tabela 5. Zasięg suszy w uprawach drzew owocowych

Truskawki

W uprawach truskawek warunki suszy rolniczej na podstawie analizy KBW w okresie od 21 marca do 30 czerwca 2026 roku (5 okresów raportowania) stwierdzono na obszarze 1214 gmin, co stanowi 48% ogólnej liczby gmin. Obszary zagrożone stratami plonów truskawek odnotowano w województwach: kujawsko-pomorskim (100% gmin w województwie), lubelskim (97% gmin w województwie), mazowieckim (86% gmin w województwie) oraz lubuskim (64% gmin w województwie). Największy udział powierzchni zagrożonej stratami plonów – określony z uwzględnieniem podatności gleb na suszę – w stosunku do powierzchni potencjalnie zagrożonej odnotowano w województwie: kujawsko-pomorskim (27,4%), łódzkim (27,6%), mazowieckim (26,3%), lubelskim (21,6%) oraz lubuskim (20,6%) (Tabela 6).

Tabela 6. Zasięg suszy w uprawach truskawek

Kukurydza na ziarno

W uprawach kukurydzy na ziarno warunki suszy rolniczej na podstawie analizy KBW w okresie od 21 marca do 30 czerwca 2026 roku (5 okresów raportowania) stwierdzono na obszarze 496 gmin, co stanowi 20% ogólnej liczby gmin. Obszary zagrożone stratami plonów kukurydzy na ziarno odnotowano w województwach: lubelskim (84% gmin w województwie), łódzkim (60% gmin w województwie), podkarpackim (45% gmin w województwie), mazowieckim (27% gmin w województwie) zaś udział powierzchni zagrożonej stratami plonów dla województwa lubelskiego wyniósł 11,27%, łódzkiego 11,84%, podkarpackiego 6,13% i dla mazowieckiego 3,31% (Tabela 7).

Tabela 7. Zasięg suszy w uprawach kukurydzy na ziarno

Kukurydza na kiszonkę

W uprawach kukurydzy na kiszonkę warunki suszy rolniczej na podstawie analizy KBW w okresie od 21 marca do 30 czerwca 2026 roku (5 okresów raportowania) stwierdzono na obszarze 496 gmin, co stanowi 20% ogólnej liczby gmin. Obszary zagrożone stratami plonów kukurydzy na kiszonkę odnotowano w województwach: lubelskim (84% gmin w województwie), łódzkim (60% gmin w województwie), podkarpackim (45% gmin w województwie), mazowieckim (27% gmin w województwie) zaś udział powierzchni zagrożonej stratami plonów dla województwa lubelskiego wyniósł 11,27%, łódzkiego 11,84%, podkarpackiego 6,13% i dla mazowieckiego 3,31% (Tabela 8).

Tabela 8. Zasięg suszy w uprawach kukurydzy na kiszonkę

Rośliny strączkowe

W uprawach roślin strączkowych warunki suszy rolniczej na podstawie analizy KBW w okresie od 21 marca do 30 czerwca 2026 roku (5 okresów raportowania) stwierdzono na obszarze 497 gmin, co stanowi 20% ogólnej liczby gmin. Obszary zagrożone stratami plonów roślin strączkowych odnotowano w województwach: lubelskim (84% gmin w województwie), łódzkim (60% gmin w województwie), podkarpackim (46% gmin w województwie), mazowieckim (27% gmin w województwie) zaś udział powierzchni zagrożonej stratami plonów dla województwa lubelskiego wyniósł 13,69%, łódzkiego 12,0%, podkarpackiego 8,04% i dla mazowieckiego 3,52% (Tabela 9).

Tabela 9. Zasięg suszy w uprawach roślin strączkowych

Tytoń

W uprawach tytoniu warunki suszy rolniczej na podstawie analizy KBW w okresie od 21 marca do 30 czerwca 2026 roku (5 okresów raportowania) stwierdzono na obszarze 94 gmin, co stanowi 3,7% ogólnej liczby gmin. Obszary zagrożone stratami plonów tytoniu odnotowano w województwach: lubelskim (31% gmin w województwie), oraz podkarpackim (15% gmin w województwie), zaś udział powierzchni zagrożonej stratami plonów dla województwa lubelskiego wyniósł 2,48%, a podkarpackiego 0,8% (Tabela 10).

Tabela 10. Zasięg suszy w uprawach tytoniu

Warzywa gruntowe

W uprawach warzyw gruntowych warunki suszy rolniczej na podstawie analizy KBW w okresie od 21 marca do 30 czerwca 2026 roku (5 okresów raportowania) stwierdzono na obszarze 94 gmin, co stanowi 3,7% ogólnej liczby gmin. Obszary zagrożone stratami plonów warzyw gruntowych odnotowano w województwach: lubelskim (31% gmin w województwie) oraz podkarpackim (15% gmin w województwie), zaś udział powierzchni zagrożonej stratami plonów dla województwa lubelskiego wyniósł 2,01%, a podkarpackiego 0,72% (Tabela 11).

Tabela 11. Zasięg suszy w uprawach warzyw gruntowych

Komentarz agrometeorologa

W piątym okresie raportowania, obejmującym okres od 1 maja do 30 czerwca, średnia wartość klimatycznego bilansu wodnego (KBW), na podstawie którego dokonywana jest ocena stanu zagrożenia suszą była ujemna, wynosiła -128,9 mm. W porównaniu z poprzednim okresem sześciodekadowym (21 IV – 20 VI) wartość obniżyła się o 14,3 mm. Najniższe wartości KBW w piątym okresie raportowania odnotowano w dalszym ciągu w województwie podkarpackim oraz lubelskim, gdzie osiągnęły one kolejno -212 mm oraz -210 mm.

W trzeciej dekadzie czerwca na przeważającym obszarze kraju suma opadu atmosferycznego nie przekroczyła 20 mm. Miejscami – zwłaszcza w centrum i na wschodzie kraju – sumy opadu osiągnęły wartości do 10 mm. Najwyższą wartość dekadowej sumy opadu atmosferycznego odnotowano na północy województwa kujawsko-pomorskiego (46,4 mm).

W czerwcu rozkład przestrzenny sumy opadu atmosferycznego na obszarze Polski był znacząco zróżnicowany. Miesięczna suma opadu wyniosła od około 17 do 124 mm, przy czym na przeważającym obszarze kraju mieściła się w przedziale 50–90 mm. Najwyższe wartości, przekraczające 100 mm, wystąpiły lokalnie na północy województw warmińsko-mazurskiego, kujawsko-pomorskiego, wielkopolskiego i śląskiego oraz na południu województwa podkarpackiego. Najniższe sumy opadu, poniżej 50 mm, odnotowano głównie w centralnej i południowo-wschodniej części kraju.

W trzeciej dekadzie czerwca najchłodniej było na północy Polski. Tam średnia temperatura powietrza wyniosła od 20,3 °C do 23 °C. Na pozostałym obszarze kraju średnia temperatura wyniosła od 23 °C do 26 °C, przy czym najwyższą wartość (26 °C) w tym okresie notowano na zachodzie województwa lubelskiego.

Średnia temperatura powietrza w czerwcu kształtowała się w przedziale od 17 °C do 20,5 °C. Najniższe wartości średniej miesięcznej temperatury powietrza odnotowano w północnej Polsce, gdzie wyniosły one od 17 °C do 18 °C. W pozostałej części kraju średnie wartości temperatury powietrza wahały się od 18 °C do 20,5 °C.

W trzeciej dekadzie czerwca na obszarze Polski wystąpiła fala upałów, w trakcie której wartości maksymalnej dobowej temperatury powietrza przekraczały 35 °C, a nawet 40 °C. Fala upałów trwała od 24 do 30 czerwca.

W trzeciej dekadzie czerwca najmniejszą liczbę dni z maksymalną dobową temperaturą powietrza przekraczającą 25°C odnotowano na stacjach zlokalizowanych w północnej części kraju, gdzie wystąpiło od 6 do 8 takich dni w analizowanym okresie. Na pozostałym obszarze Polski liczba dni z maksymalną dobową temperaturą powyżej 25°C wyniosła od 9 do 10.

W czerwcu największą liczbę dni z maksymalną dobową temperaturą powietrza przekraczającą 25°C odnotowano na zachodzie województwa łódzkiego, gdzie wystąpiło 19 takich dni. Najmniejszą ich liczbę zarejestrowano natomiast w północno-wschodniej Polsce (9 dni).

W trzeciej dekadzie czerwca najmniej dni, w których maksymalna dobowa temperatura powietrza przekroczyła 30 °C wystąpiło na północy kraju, tj. od 2 do 3 dni. W pozostałej części kraju odnotowano od 4 do 10 takich dni, przy czym najwięcej (10 dni) w województwie lubelskim.

W czerwcu najwięcej dni z maksymalną dobową temperaturą powietrza powyżej 30 °C zanotowano w województwie lubelskim (11 dni). Na przeważającym obszarze kraju liczba ta wyniosła od 5 do 9 dni. Najmniej takich dni odnotowano na północy Polski (od 2 do 4 dni).

W trzeciej dekadzie czerwca największą liczbę dni z maksymalną dobową temperaturą powyżej 35 °C zanotowano w zachodniej części województwa lubelskiego (4 dni). Na północnym wschodzie kraju nie odnotowano takich dni. Na pozostałym obszarze wystąpiło od 1 do 3 dni z maksymalną dobową temperaturą powyżej 35 °C.

W trzeciej dekadzie czerwca największą liczbę dni z maksymalną dobową temperaturą powietrza powyżej 40 °C zanotowano na zachodzie województwa lubelskiego (2 dni).

Maksymalna dobowa temperatura powietrza przekraczająca 40°C wystąpiła również przez jeden dzień głównie w województwie lubuskim, a lokalnie także w województwach zachodniopomorskim i kujawsko-pomorskim.