Communication report regarding the incidences of drought conditions in Poland

Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2019 r. w sprawie wartości klimatycznego bilansu wodnego dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb, oznaczających wystąpienie suszy, stwierdzono występowanie zagrożenia suszą rolniczą dla poniższych upraw: zbóż jarych, kukurydzy na ziarno, kukurydzy na kiszonkę, buraka cukrowego, chmielu, krzewów owocowych, drzew owocowych, truskawek, tytoniu, warzyw gruntowych, ziemniaka oraz roślin strączkowych. Analiza została przeprowadzona w Systemie Monitoringu Suszy Rolniczej, obejmując okres od 11 czerwca do 10 sierpnia 2026 r. i będzie uszczegółowiana w kolejnych raportach.

Zasięg całkowity suszy rolniczej w 2026 roku –

po uwzględnieniu 1, 2 , 3, 4, 5, 6, 7, 8 i 9 raportu SMSR

Zboża jare – analiza końcowa

W uprawach zbóż jarych warunki suszy rolniczej w 2026 roku na podstawie analizy KBW w 9 okresach raportowania od 21 marca do 10 sierpnia 2026 roku stwierdzono na obszarze 1623 gmin, co stanowi około 65% ogólnej liczby gmin w kraju. Największy procentowy udział gmin w których stwierdzono zagrożenie suszą zbóż jarych, odnotowano w województwach: kujawsko-pomorskim (100% gmin w województwie), mazowieckim (100% gmin w województwie), lubelskim (98% gmin w województwie), lubuskim (96% gmin w województwie), łódzkim (80% gmin w województwie) oraz pomorskim (74% gmin w województwie). Największy udział powierzchni gleb zagrożonej stratami plonów – określony z uwzględnieniem podatności gleb na suszę – w stosunku do powierzchni potencjalnie zagrożonej odnotowano w województwach: mazowieckim (47,8%), łódzkim (46,6%) kujawsko-pomorskim (45,8%) oraz lubuskim (40,4%). Całkowity obszar gleb zagrożonych stratami plonów w Polsce według SMSR wyniósł 25% (Tabela 1).

Tabela 1. Zasięg suszy w uprawach zbóż jarych w 2026 roku

Zboża ozime – analiza końcowa

W uprawach zbóż ozimych warunki suszy rolniczej na podstawie analizy KBW w okresie od 21 marca do 10 sierpnia 2026 roku (tj. 9 okresów raportowania) stwierdzono na obszarze 1425 gmin, co stanowi 57% ogólnej liczby gmin w kraju. Obszary zagrożone stratami plonów w uprawie zbóż ozimych odnotowano w województwach: kujawsko-pomorskim (100% gmin w województwie), mazowieckim (99% gmin w województwie), lubelskim (97% gmin w województwie), lubuskim (86% gmin w województwie), łódzkim (70% gmin w województwie), wielkopolskim (65%gmin w województwie) oraz pomorskim (62% gmin w województwie). Największy udział powierzchni zagrożonej stratami plonów – określony z uwzględnieniem podatności gleb na suszę – w stosunku do powierzchni potencjalnie zagrożonej odnotowano w województwach: mazowieckim (33,3%), łódzkim (32,7%) kujawsko-pomorskim (31,1%), oraz lubuskim (27,5%). Całkowity obszar gleb potencjalnie zagrożony stratami z uwzględnieniem 9 raportu wynosi w Polsce w 2026 roku 16% (Tabela 2).

Tabela 2. Zasięg suszy w uprawach zbóż ozimych

Rzepak i rzepik – analiza końcowa

W uprawach rzepaku i rzepiku warunki suszy rolniczej na podstawie analizy KBW w okresie od 21 marca do 10 lipca 2026 roku (6 okresów raportowania) stwierdzono na obszarze 1004 gmin, co stanowi 40 % ogólnej liczby gmin zagrożonych w kraju. Obszary zagrożone stratami plonów w uprawach rzepaku i rzepiku odnotowano w województwie lubelskim (97% gmin w województwie), łódzkim (83% gmin w województwie), lubuskim (82% gmin w województwie), podkarpackim (65% gmin w województwie), mazowieckim (56% gmin w województwie), zaś udział powierzchni zagrożonej stratami plonów dla województwa łódzkiego 34,7% powierzchni gleb, dla województwa lubelskiego wyniósł 26,2% powierzchni gleb, dla województwa lubuskiego 25% powierzchni gleb, dla województwa podkarpackiego 15,6% powierzchni gleb a mazowieckiego 13,3% powierzchni. Całkowity obszar gleb potencjalnie zagrożony stratami z uwzględnieniem 8 raportu w Polsce wynosi w 2026 roku 9% (Tabela 3).

Tabela 3. Zasięg suszy w uprawach rzepaku i rzepiku

Krzewy owocowe

W uprawach krzewów owocowych warunki suszy rolniczej na podstawie analizy KBW w okresie od 21 marca do 10 sierpnia 2026 roku (tj. 9 okresów raportowania) stwierdzono na obszarze 1139 gmin, co stanowi 45 % ogólnej liczby gmin w kraju. Obszary zagrożone stratami plonów w uprawach krzewów owocowych odnotowano w województwach: lubelskim (94% gmin w województwie), kujawsko-pomorskim (79% gmin w województwie), mazowieckim (75% gmin w województwie), łódzkim (77% gmin w województwie) oraz podkarpackim (59% gmin w województwie). Największy udział powierzchni zagrożonej stratami plonów – określony z uwzględnieniem podatności gleb na suszę – w stosunku do powierzchni potencjalnie zagrożonej odnotowano w województwie: łódzkim (29,7%), lubelskim (27,41 %) mazowieckim (17,65%) oraz podkarpackim (14,9%). Całkowity obszar gleb potencjalnie zagrożony stratami z uwzględnieniem 9 raportu wynosi w Polsce w 2026 roku około 10% (Tabela 4).

Tabela 4. Zasięg suszy w uprawach krzewów owocowych

Drzewa owocowe

W uprawach drzew owocowych warunki suszy rolniczej na podstawie analizy KBW w okresie od 21 marca do 10 sierpnia 2026 roku (tj. 9 okresów raportowania) stwierdzono na obszarze 97 gmin, co stanowi 3,9% ogólnej liczby gmin w kraju. Obszary zagrożone stratami plonów w uprawach drzew owocowych odnotowano w województwie lubelskim (31,4% gmin w województwie) oraz podkarpackim (16,8% gmina w województwie), zaś udział powierzchni zagrożonej stratami plonów dla województwa lubelskiego wyniósł 2,04%. Całkowity obszar gleb potencjalnie zagrożony stratami z uwzględnieniem 9 raportu wynosi w Polsce w 2026 roku 0,23 %) (Tabela 5).

Tabela 5. Zasięg suszy w uprawach drzew owocowych

Truskawki – analiza końcowa

W uprawach truskawek warunki suszy rolniczej na podstawie analizy KBW w okresie od 21 marca do 10 sierpnia 2026 roku (tj. 9 okresów raportowania) stwierdzono na obszarze 1214 gmin, co stanowi 48% ogólnej liczby gmin. Obszary zagrożone stratami plonów truskawek odnotowano w województwach: kujawsko-pomorskim (100% gmin w województwie), lubelskim (97% gmin w województwie), mazowieckim (86% gmin w województwie), lubuskim (64% gmin w województwie) oraz łódzkim (62% gmin w województwie). Największy udział powierzchni zagrożonej stratami plonów – określony z uwzględnieniem podatności gleb na suszę – w stosunku do powierzchni potencjalnie zagrożonej odnotowano w województwie: łódzkim (27,6%), kujawsko-pomorskim (27,4%), mazowieckim (26,3%), lubelskim (21,6%) oraz lubuskim (20,6%). Całkowity obszar gleb potencjalnie zagrożony stratami z uwzględnieniem 9 raportu wynosi w Polsce w 2026 roku 13% (Tabela 6).

Tabela 6. Zasięg suszy w uprawach truskawek

Kukurydza na ziarno

W uprawach kukurydzy na ziarno warunki suszy rolniczej na podstawie analizy KBW w okresie od 21 marca do 10 sierpnia 2026 roku (tj. 9 okresów raportowania) stwierdzono na obszarze 826 gmin, co stanowi 33 % ogólnej liczby gmin. Obszary zagrożone stratami plonów kukurydzy na ziarno odnotowano w województwach: lubelskim (86% gmin w województwie), opolskim (80% gmin w województwie), łódzkim (76% gmin w województwie), podkarpackim (61% gmin w województwie) oraz lubuskim (52% gmin w województwie). Udział powierzchni zagrożonej stratami plonów wyniósł dla województw: łódzkiego 15,46%, lubelskiego 12,56%, podkarpackiego 8,91%, lubuskiego 6,22% oraz opolskiego 4,91%. Całkowity obszar gleb potencjalnie zagrożony stratami z uwzględnieniem 9 raportu wynosi w Polsce w 2026 roku 4,11% (Tabela 7).

Tabela 7. Zasięg suszy w uprawach kukurydzy na ziarno

Kukurydza na kiszonkę

W uprawach kukurydzy na kiszonkę warunki suszy rolniczej na podstawie analizy KBW w okresie od 21 marca do 10 sierpnia 2026 roku (tj. 9 okresów raportowania) stwierdzono na obszarze 841 gmin, co stanowi 33,9% ogólnej liczby gmin. Obszary zagrożone stratami plonów kukurydzy na kiszonkę odnotowano w województwach: lubelskim (86% gmin w województwie), opolskim (81% gmin w województwie), łódzkim (79% gmin w województwie), podkarpackim (63% gmin w województwie), lubuskim (52% gmin w województwie). Udział powierzchni zagrożonej stratami plonów wyniósł dla województw: łódzkiego - 15,7%, lubelskiego - 12,6%, podkarpackiego - 9,0%, lubuskiego 6,3%. Całkowity obszar gleb potencjalnie zagrożony stratami z uwzględnieniem 9 raportu wynosi w Polsce w 2026 roku 4,17% (Tabela 8).

Tabela 8. Zasięg suszy w uprawach kukurydzy na kiszonkę

Rośliny strączkowe

W uprawach roślin strączkowych warunki suszy rolniczej na podstawie analizy KBW w okresie od 21 marca do 10 sierpnia 2026 roku (tj. 9 okresów raportowania) stwierdzono na obszarze 634 gmin, co stanowi 25,5% ogólnej liczby gmin. Obszary zagrożone stratami plonów roślin strączkowych odnotowano w województwach: lubelskim (84% gmin w województwie), łódzkim (67% gmin w województwie), podkarpackim (51% gmin w województwie), opolskie (47% gmin w województwie). Udział powierzchni zagrożonej stratami plonów wyniósł dla województwa lubelskiego - 14,2%, łódzkiego - 12,5%, podkarpackiego - 9%. Całkowity obszar gleb potencjalnie zagrożony stratami z uwzględnieniem 9 raportu wynosi w Polsce w 2026 roku 3,4% (Tabela 9).

Tabela 9. Zasięg suszy w uprawach roślin strączkowych

Tytoń

W uprawach tytoniu warunki suszy rolniczej na podstawie analizy KBW w okresie od 21 marca do 10 sierpnia 2026 roku (tj. 9 okresów raportowania) stwierdzono na obszarze 128 gmin, co stanowi 5,1% ogólnej liczby gmin. Obszary zagrożone stratami plonów tytoniu odnotowano w województwach: lubelskim (32% gmin w województwie) oraz podkarpackim (23% gmin w województwie), zaś udział powierzchni zagrożonej stratami plonów dla województwa lubelskiego wyniósł 3,38%, a podkarpackiego 1,41%. Całkowity obszar gleb potencjalnie zagrożony stratami z uwzględnieniem 9 raportu wynosi w Polsce w 2026 roku 0,4% (Tabela 10).

Tabela 10. Zasięg suszy w uprawach tytoniu

Warzywa gruntowe

W uprawach warzyw gruntowych warunki suszy rolniczej na podstawie analizy KBW w okresie od 21 marca do 10 sierpnia 2026 roku (tj. 9 okresów raportowania) stwierdzono na obszarze 136 gmin, co stanowi 5,49% ogólnej liczby gmin. Obszary zagrożone stratami plonów warzyw gruntowych odnotowano w województwach: lubelskim (32% gmin w województwie) oraz podkarpackim (25% gmin w województwie), zaś udział powierzchni zagrożonej stratami plonów dla województwa lubelskiego wyniósł 2,75%, a podkarpackiego 1,46%. Całkowity obszar gleb potencjalnie zagrożony stratami z uwzględnieniem 9 raportu wynosi w Polsce w 2026 roku 0,35% (Tabela 11).

Tabela 11. Zasięg suszy w uprawach warzyw gruntowych

Ziemniak

W uprawach ziemniaka warunki suszy rolniczej na podstawie analizy KBW w okresie od 21 marca do 10 sierpnia 2026 roku (tj. 9 okresów raportowania) stwierdzono na obszarze 38 gmin, co stanowi 1,53% ogólnej liczby gmin. Obszary zagrożone stratami plonów ziemniaka odnotowano w województwach: lubelskim (10,8% gmin w województwie), podkarpackim (6,8% gmin w województwie) oraz dolnośląskim (2,37% gmin w województwie), zaś udział powierzchni zagrożonej stratami plonów dla województwa lubelskiego wyniósł 0,51%, podkarpackiego 0,12% i dolnośląskiego 0,04%. Całkowity obszar gleb potencjalnie zagrożony stratami z uwzględnieniem 9 raportu wynosi w Polsce w 2026 roku 0,06% (Tabela 12).

Tabela 12. Zasięg suszy w uprawach ziemniaka

Burak cukrowy

W uprawach buraka cukrowego warunki suszy rolniczej na podstawie analizy KBW w okresie od 21 marca do 10 sierpnia 2026 roku (tj. 9 okresów raportowania) stwierdzono na obszarze 3 gmin, co stanowi 0,12% ogólnej liczby gmin. Obszary zagrożone stratami plonów buraka cukrowego odnotowano w województwie lubelskim (1,41% gmin w województwie). Całkowity obszar gleb potencjalnie zagrożony stratami z uwzględnieniem 9 raportu wynosi w Polsce w 2026 roku 0,001% (Tabela 13).

Tabela 13. Zasięg suszy w uprawach buraka cukrowego

Chmiel

W uprawach chmielu warunki suszy rolniczej na podstawie analizy KBW w okresie od 21 marca do 10 sierpnia 2026 roku (tj. 9 okresów raportowania) stwierdzono na obszarze 28 gmin, co stanowi 1,13% ogólnej liczby gmin. Obszary zagrożone stratami plonów chmielu odnotowano w województwie lubelskim (9,39 % gmin w województwie) oraz podkarpackim (4,38 % gmin w województwie). Całkowity obszar gleb potencjalnie zagrożony stratami z uwzględnieniem 9 raportu wynosi w Polsce w 2026 roku 0,03% (Tabela 14).

Tabela 14. Zasięg suszy w uprawach chmielu

Komentarz agrometeorologa

W dziewiątym okresie raportowania, tj. od 11 czerwca do 10 sierpnia 2026 roku średnia wartość klimatycznego bilansu wodnego (KBW) w Polsce, na podstawie którego dokonywana jest ocena stanu zagrożenia suszą rolniczą wyniosła -122,8 mm. W obecnym sześciodekadowym okresie wartość KBW spadła o 23,4 mm w stosunku do poprzedniego okresu (1 VI – 31 VII), co oznacza zwiększenie deficytu opadów. Najniższe wartości KBW odnotowano w województwach lubelskim (-226 mm), podkarpackim (-211 mm), dolnośląskim (-199 mm) i opolskim (-194 mm). W porównaniu z poprzednim okresem raportowania deficyt wody uległ największemu pogłębieniu w województwach południowej Polski, tj. w województwie opolskim (spadek najniższej wartości KBW o 47 mm: z -147 mm do -194 mm), województwie małopolskim (o 42 mm: z -130 mm do -172 mm), województwie dolnośląskim (o 39 mm: z -160 mm do -199 mm) oraz w województwie śląskim (o 39 mm: z -130 mm do -169 mm).

W 1 dekadzie sierpnia suma opadu atmosferycznego zmierzona na stacjach sieci IUNG-PIB wyniosła od 3,8 mm w województwie opolskim (stacja - Biskupice ) do 57,2 mm w województwie warmińsko-mazurskim (stacja: Świętochowo). Najwyższe wartości, przekraczające 50 mm, odnotowano lokalnie na północnym zachodzie województwa warmińsko-mazurskiego oraz na północy województwa małopolskiego. Najniższe sumy opadu atmosferycznego, poniżej 5 mm, zarejestrowano natomiast na stacjach zlokalizowanych na północy województwa opolskiego oraz na południowym wschodzie województwa lubelskiego.

Średnia temperatura powietrza w pierwszej dekadzie sierpnia, na podstawie pomiarów ze stacji meteorologicznych IUNG-PIB, wyniosła od 18,2°C na północy województwa pomorskiego do 24,8°C w centralnej części województwa podkarpackiego. Była to kolejna dekada, w której na obszarze Polski wystąpiła fala upałów. Najwyższą temperaturę maksymalną, wynoszącą 39,4°C, odnotowano 4 sierpnia na stacji Łosiów w województwie opolskim. Najwięcej dni z maksymalną dobową temperaturą powietrza przekraczającą 25°C odnotowano na południu województwa warmińsko-mazurskiego, zachodzie województwa dolnośląskiego oraz wschodzie województwa opolskiego, gdzie wystąpiło 10 takich dni. Najmniej opisywanych dni wystąpiło natomiast na północy Polski, w centrum województwa warmińsko-mazurskiego (tj. 3 dni).

Najwięcej dni z maksymalną dobową w pierwszej dekadzie sierpnia z temperaturą powietrza przekraczająca 30°C odnotowano na stacji meteorologicznej zlokalizowanej w województwie dolnośląskim (7 dni).