Comment from Agrometeorologist

Communication report regarding the incidences of drought conditions in Poland

IUNG-PIB zgodnie z wymogami Obwieszczenia opracował wartości klimatycznego bilansu wodnego dla wszystkich gmin Polski (2477 gmin) oraz w oparciu o kategorie gleb określił w tych gminach aktualny stan zagrożenia suszą rolniczą.

W jedenastym okresie raportowania tj. od 1 lipca do 31 sierpnia 2021 roku średnia wartość Klimatycznego Bilansu Wodnego (KBW), na podstawie którego dokonywana jest ocena stanu zagrożenia suszą była dodatnia, wynosiła 40,7 mm. W obecnym sześciodekadowym okresie wartość KBW uległa zwiększeniu o 65 mmw stosunku do poprzedniego okresu (21 VI-20 VIII). Jest to wynikiem wzrostu wielkości opadów atmosferycznych ale też zmniejszeniem ewapotranspiracji (średnio dla kraju o 23,6 mm względem poprzedniego okresu raportowania).

Największy deficyt wody notowany był na obszarze: Równiny Białogardzkiej, Wysoczyzny Łobeskiej, Pojezierzu Wałeckim, Równinie Wałeckiej, w Dolinie Środkowej Noteci od -120 do -159 mm.

W wyniku występujących warunków wilgotnościowych w obecnym okresie raportowania nie stwierdzamy wystąpienia suszy rolniczej na terytorium Polski.

W pierwszej dekadzie lipca najcieplej było we wschodniej części kraju, na Pogórzu Karpackim oraz w Kotlinie Sandomierskiej, temperatura wynosiła powyżej 21°C. Najchłodniej było w górach od 14 do 16°C. Na pozostałym obszarze Polski notowano temperaturę od 17 do 21°C. Natomiast w drugiej dekadzie tego miesiąca najwyższą temperaturę powyżej 23°C stwierdzono na Polesiu Lubelskim. Najchłodniej było od 16 do 20°C w Sudetach, na Przedgórzu Sudeckim oraz Pogórzu Zachodniobeskidzkim orazw Beskidach Zachodnich. Na pozostałym obszarze kraju notowano temperaturę od 20 do 23°C.

W trzeciej dekadzie lipca na przeważającym obszarze Polski notowano temperaturę powyżej 21°C. Poniżej tej wartości odnotowano ją na pojezierzach: Pomorskim, Iławskim, Litewskim i we wschodniej części Pojezierza Mazurskiego; na Nizinie Śląsko-Łużyckiej, we wschodniej części Niziny Północnopodlaskiej oraz na wyżynach: Przedborskieji Woźnicko-Wieluńskiej od 17 do 21°C.

W pierwszej dekadzie sierpnia najwyższą temperaturę powyżej 19°C odnotowano we wschodniej i południowej części Kotliny Sandomierskiej, na Roztoczu, w południowo-wschodniej części Wyżyny Lubelskiej i na Wyżynie Wołyńskiej. Najchłodniej było od13 do 16°C w Sudetach, na Przedgórzu Sudeckim oraz w Beskidach Zachodnich. Na pozostałym obszarze Polski notowano temperaturę od 16 do 19°C.

W drugiej dekadzie sierpnia najwyższą temperaturę powyżej 19°C notowano w zachodniej części Kotliny Sandomierskiej, w Kotlinach: Orawskiej i Oświęcimskiej, na Nizinie Śląskiej. Najchłodniej było od 13 do 16°C w Sudetach, w północnej części Pojezierza Południwopomorskiego, we wschodniej i środkowej części Pojezierza Zachodniopomorskiego, na Pojezierzu Litewskim, we wschodniej części: Pojezierza Mazurskiego; Iławskiego; Chełmińsko-Dobrzyńskiego, w środkowej części Niziny Północnopodlaskiej oraz w Beskidach Zachodnich. Na pozostałym obszarze kraju notowano temperaturę od 16 do 19°C.

W trzeciej dekadzie sierpnia najwyższą temperaturę powyżej 15°C notowano w północnej części Pobrzeża Gdańskiego i Szczecińskiego, w środkowej części Niziny Śląskiej, we wschodniej części Pradoliny Toruńsko-Eberswaldzkiej oraz we wschodniej części Pojezierza Lubuskiego. Najchłodniej było od 9 do 12°C w Sudetach oraz w Beskidach Zachodnich. Na pozostałym obszarze Polski notowano temperaturę od 12 do 15°C.

W pierwszej dekadzie lipca najmniejsze opady (poniżej 15 mm) notowano w północnej części Polesia Lubelskiego, na Wyżynie Wołyńskiej, we wschodniej części Kotliny Sandomierskiej, na Wyżynie Śląskiej i Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej. Najwyższe opady zanotowano na Pojezierzu Mazurskim, Nizinie Północnopodlaskiej, w środkowej części Kotliny Sandomierskiej, w zachodniej części Wyżyny Lubelskiej, na Nizinie Pólnocnomazowieckiej i na Pojezierzu Iławskim od 70 do 110 mm. Na pozostałym obszarze kraju notowano opady od 15 do 70 mm.

W drugiej dekadzie lipca najwyższe opady stwierdzono w środkowej części Pogórza Zachodniobeskidzkiego i w zachodniej części Niziny Mazowieckiej (powyżej 75 mm). Najniższe opady poniżej 25 mm notowano na Wyżynie Lubelskiej, Polesiu, na Nizinie Południowopodlaskiej, Nizinie Śląskiej, na Pojezierzu Mazurskim, Pobrzeżach, Pojezierzu Pomorskim, w centralnej części Pojezierza Wielkopolskiego oraz na Ziemi Lubuskiej. W pozostałej części kraju opady wynosiły od 25 do 75 mm.

W trzeciej dekadzie lipca najniższe opady notowano (poniżej 10 mm) na Pojezierzach: Pomorskim, Wielkopolskim, Lubuskim, Chełmińsko-Dobrzyńskim; w zachodniej części Niziny Śląskiej, Północnopodlaskiej oraz na obszarze łączącym Wyżynę Przedborską, Woźnicko-Wieluńskiej z Niziną Południowowielkopolską i Wzniesieniami Południowomazowieckimi. Natomiast najwyższe stwierdzono na Pojezierzu Litewskim, we wschodniej części Niziny Północnopodlaskiej, na Polesiu Zachodnim, w Kotlinie Sandomierskiej, w środkowej części Niziny Środkowomazowieckiej oraz na południu kraju od 30 do ponad 50 mm. W pozostałej części Polski opady odnotowano od 10 do 30 mm.

W pierwszej dekadzie sierpnia najniższe opady (poniżej 10 mm) notowano na Pojezierzu Lubuskim, w zachodniej i środkowej części Pradoliny Toruńsko-Eberswaldzkiej, w północno-zachodniej i środkowej części Pojezierza Wielkopolskiego, w zachodniej i południowej części Pojezierza Południowopomorskiego. Natomiast najwyższe od 60 do 110 mm notowano na Nizinie Środkowomazowieckieji Południowopodlaskiej, na Wzniesieniach Południowomazowieckich, na wyżynach: Przedborskiej, Kieleckiej, Krakowsko-Częstochowskiej, Śląskiej, Woźnicko-Wieluńskiej, w zachodniej części Wyżyny Lubelskiej, w Niecce Nidziańskiej, w północno zachodniej części Kotliny Sandomierskiej, w Sudetach, na Pogórzu Zachodniobeskidzkim i w Beskidach Zachodnich. W pozostałej części kraju opady odnotowano od 10 do 60 mm.

W drugiej dekadzie sierpnia najwyższe opady notowano w środkowej części Pobrzeża Koszalińskiego (powyżej 50 mm), natomiast najniższe (poniżej 10 mm) notowanow środkowej części Pobrzeża Gdańskiego, na Polesiu Wołyńskim, na Wyżynie Wołyńskiej, we wschodniej części Wyżyny Lubelskiej i Roztocza, na Nizinie Śląskiej, na Przedgórzu Sudeckim, na Pojezierzach: Wielkopolskim, Lubuskim, w zachodniej i środkowej części Pojezierza Południowopomorskiego, w zachodniej części Wału Trzebnickiego, na Nizinach: Śląsko-Łużyckiej, Południowowielkopolskiej orazw zachodniej i środkowej części Pradoliny Toruńsko-Eberswaldzkiej.

W trzeciej dekadzie sierpnia najwyższe opady notowano w Beskidach Zachodnich, na Pogórzu Zachodniobeskidzkim, na Podhalu i w Tatrach (powyżej 120 mm). Natomiast najniższe opady (poniżej 40 mm) notowano na Nizinie Północnopodlaskiej, na Polesiu Wołyńskim, w północno-wschodniej części Niziny Południowopodlaskiej, w południowej części Pojezierza Mazurskiego, w północnej części Niziny Północnomazowieckiej, w północnej części Pojezierza Wielkopolskiego i Lubuskiego, w Pradolinie Toruńsko-Eberswaldzkiej, na Pojezierzu Południowopomorskim, na Żuławach Wiślanych, w Dolinie Dolnej Wisły, w środkowej części Pobrzeża Koszalińskiego, w południowej części Pobrzeża Szczecińskiego i w północnej części Pojezierza Chełmińsko-Dobrzyńskiego. W pozostałej części Polski opady odnotowano od 40 do 120 mm.

Informujemy, że zgodnie z definicją określoną w ustawie z dnia 7 lipca 2005 r o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (Dz. U. Nr 150, poz. 1249, z późn. zm.) „suszę oznaczają szkody spowodowane wystąpieniem, w dowolnym sześciodekadowym okresie od dnia 21 marca do dnia 30 września…”. A zatem wystąpienie suszy w przynajmniej jednym okresie sześciodekadowym oznacza, że plony ostateczne będą niższe przynajmniej o 20% w skali gminy w stosunku do plonów uzyskanych w średnich wieloletnich warunkach pogodowych. Na stronie internetowej monitoringu suszy rolniczej www.susza.iung.pulawy.pl znajduje się zakładka:

Mapy zagrożenia suszą\Wybierz uprawę\Wybierz okres – należy wybrać Zasięg maksymalny, z którego jednoznacznie wynika informacja o suszy:

  • liczba gmin z suszą,
  • udział gmin z suszą,
  • udział powierzchni z suszą

Podkreślamy, że tylko zasięg maksymalny jest najbardziej miarodajny w oznaczeniu wystąpienia suszy dla kraju, województwa, gminy oraz dla działki ewidencyjnej.

Z poważaniem
Dyrektor

Prof. dr hab. Wiesław Oleszek

Opracowali:

Dr hab. Andrzej Doroszewski, prof. IUNG-PIB, Dr hab. Rafał Pudełko, Dr Katarzyna Żyłowska, Dr Jan Jadczyszyn, Mgr Piotr Koza, Mgr Anna Jędrejek, Mgr Małgorzata Kozak, Adrian Matczuk

Contact
Institute of Soil Science and Plants Cultivation
State Research Institute
ul. Czartoryskich 8, 24-100 Puławy

Zakład Agrometeorologii i Zastosowań Informatyki
phone: 81 4786 752

Zakład Gleboznawstwa Erozji i Ochrony Gruntów
phone: 81 4786 779

W przypadku pytań dotyczących suszy proponujemy kontakt poprzez formularz zapytania, który należy wysłać mailem na adres susza@iung.pulawy.pl

Download the form
Opracowanie IUNG-PIB 2020 na zlecenie Misterstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi